Churchill Formatı Neyi Anlatır
Puro sohbetlerinde Churchill adı, aşağı yukarı on sekiz santim uzunluğundaki ve kırk yedi halka çapındaki klasik ölçüyü işaret eder. Bu boy, kısa formatlara göre belirgin biçimde daha uzun bir içim süresi sunar; çoğu zaman bir saati bulur. Onluk punch 48 kutusu ile punch 8-9-8 kutusu gibi daha derli toplu kutuları yan yana düşündüğünüzde, uzunluk farkı kolayca görülür. Uzun gövde, dumanın ağıza ulaşmadan önce daha fazla yol katetmesini sağlar ve böylece ısı daha dengeli kalır. Başlamadan önce takvimde yer açmak hem keyif hem de düzgün yanma için akıllıca bir adımdır. Telaşlı bir içici için bu boy fazla gelir; sakin bir akşam isteyen kişiye ise yakışır. Ateşleme ilk üçte birde oturduğu için başlangıçta yavaş gitmek tüm içimin gidişatını belirler. Uzun bir formatta tadın gelişimini izlemek, kısa boylarda kaçırılan ince geçişleri fark etmenizi mümkün kılar. Kısacası bu format vakit ister ama emeğin hakkını teslim eder, üstelik uzun bir oturumda damağın ısınması, tütünün ilk dakikalardaki sertliğinden sonra dengelenmesini ve ortadaki zengin bölümün açılmasını beklemek de kolaylaşır.
Double Corona Çapı ve Boyu
Double Corona, genellikle on dokuz santimi ve elli civarı halka çapını aşar; yani Churchill'den bir kademe daha iri ve daha kalın durur. Kalın çap, kor yüzeyini yayar ve dumanı serinletir. Yirmi beşlik double corona bu sınıfın tipik bir örneğidir; küba punch duke ise aynı kalınlık düşüncesini başka bir dengeyle ortaya koyar. İki örnek karşılaştırıldığında, çap büyüdükçe aromanın açılış temposunun yavaşladığı açıkça görülür. Üçte birlik bölümler arasındaki geçişler de çok daha net ayırt edilir, çünkü her bölüm kendi karakterini acele etmeden ortaya koyar. Ateşin yüzeyi geniş olduğu için bu boyda ağır ağır ilerleyen bir içim ortaya çıkar ve puro elde tutulduğunda bile kendini belli eder. Külün uzun süre düşmeden durması da bu formatın sevilen yanlarından biridir. Bu nedenle iri çaplı bir puro, alışkın damağa çok daha fazla söz sunar, ayrıca bu kadar geniş bir çapta dilimlerin ağızda yayılma biçimi belirginleştiği için içici, her bölümü ayrı ayrı değerlendirme fırsatı bulur.
Uzun Oturumda Zaman Yönetimi
Double Corona boyunda bir puro yakmadan önce, akşamın geri kalanını düşünmek şarttır. Seksen dakikayı zorlayan oturumlar, bildirim ya da ziyaretçi yüzünden bölünürse keyfi kaçar. Mantua ellilik kutu gibi büyük bir kutudan çıkan puro, böyle bir vakti ister. Yarım saatlik punch short ise aynı çizginin kısa kolunu anlatır ve yarım saatlik bir molaya sığar. Hafta içi küçüğünü, hafta sonu büyüğünü seçmek makul bir düzendir. Telefonu kapatmak ve ortamı baştan toparlamak da fark yaratır. Külü silkelemek için bir kül tablası, ateşlemek için uzun bir kibrit ya da gazsız bir çakmak yanınızda bulunmalıdır. Yanına bir bardak su ve koyu bir kahve koymak da içimi uzatır. Bütün bu hazırlıklar yapıldığında puroyu ateşlemek için sakin bir elle oturmak yeterlidir. Uzun içimde zamana yayılmak asıl kuraldır, bu yüzden en iyi oturumlar genellikle önceden planlanmış, telefonların sessize alındığı, yanında uzun bir sohbetin ya da iyi bir kitabın eşlik ettiği akşamlarda yaşanır.
Gigante Formunu Anlamak
Halka çapı altmışa varınca puro, sade bir çubuktan çok küçük bir nesneye benzemeye başlar ve elde tutuşu bile başkalaşır. Koyu harmanlı signature gigante bu sınıfa ait olur ve koyu harmanını geniş kesitte bolca taşır. Küba punch super selection ise çok daha klasik ölçülerde kalır ve aradaki fark tek bakışta anlaşılır. İkisini kıyaslayan biri, kalınlığın duman hacmini nasıl değiştirdiğini kolayca fark eder. Geniş çapta duman daha hacimli ama çoğu zaman daha yumuşak gelir, çünkü ısı geniş bir yüzeye paylaşılır. Tütünün yoğunluğu çapla karıştırılmamalıdır; kalın olan her puro ağır, ince olan her puro hafif sayılmaz. Çap yalnızca içimin süresini ve duman hacmini yönlendirir. Harmanın dolgunluğunu belirleyen şey ise yaprakların cinsi, olgunluğu ve sarımdaki oranıdır, nitekim kalın bir puroda tatların birbirine karışmadan art arda sıralanması için hem harmanın hem de çapın uyumlu olması gerekir ve bu uyum ancak sabırla tadılarak keşfedilir, aceleyle içilen bir purodan ise pek bir şey kalmaz. Bu yüzden büyük çaplı bir puroya başlarken kendinize yeterince zaman tanımanız gerekir.
Seçki Kutularıyla Damak Haritası Çıkarmak
Uzun bir puro hakkında karar vermeden önce, benzer ölçüde birkaç harmanı tatmak mantıklı bir başlangıçtır. Robusto sampler kutusu altı adetlik bir seçki olarak aynı boyda art arda tadım imkanı verir. Cao robusto seçkisi ise beş ayrı örtü yapısını aynı ölçüde buluşturur. Robusto yarım saati biraz geçer, uzun bir puroya kıyasla çok daha az zaman harcatır. Her denemenin ardından kısa bir not almak fark yaratır. Hangisinde toprak, hangisinde sedir ya da baharat ağır bastı diye not etmek gerekir. Bu küçük arşiv, bir sonraki seçimde hangi yaprak tipinin damağa daha yakın geldiğini gösterir. Aynı günün farklı saatlerinde denemek, yorgunluğun ya da açlığın tadı nasıl etkilediğini de gösterir. Damak haritası oluştuktan sonra hangi harmanın uzun bir akşama değeceğine karar vermek çok daha kolaylaşır, böylece hafta sonu için ayrılan uzun boylu bir puroyu seçerken elinizde yalnızca bir fikir değil, birkaç somut karşılaştırma olur ve yanlış bir tercihin ihtimali düşer.
Altmışlık Çapın Getirdikleri
Altmış çaplı newman paketi kalın halkalı boylara giriş için pratik bir seçki oluşturur; geniş çap, acemi bir içicinin bile dumanı rahatça taşımasına yardım eder. Kırmızı bantlı macanudo gigante ise uzun gigante kalıbını koyu bir harmanla buluşturur. Altmışlık çapta kor geniş olduğundan puro yavaş yanar ve bu da içimi bir saati rahatça bulan bir oturuma dönüştürür. Bunun yansıması olarak duman ılık kalır, damakta daha yumuşak bir his bırakır. Ancak çap büyüdükçe düzgün yanmak zorlaşabilir. Başlangıçtaki ateşlemede tabanı düzgün ısıtmak, ilerleyen dakikalarda yan yanmayı azaltır. Yan yanma görülürse ucu hafifçe çevirerek ya da külü silkeleyip yeniden ateş vererek düzeltmek mümkündür. Çapı büyütmek bir puroyu daha ağır kılmaz, yalnızca daha uzun eder, nitekim en kalın purolarda bile ateşin eşit ilerlemesi, yalnızca kaliteli sarımın değil, içicinin ilk birkaç dakikadaki özeninin de sonucudur ve bu ayrıntıyı öğrenen biri sonraki purolarda çok daha huzurlu içer. Kısacası küçük bir dikkat, uzun bir akşamın tamamına yansır ve sonuçta hem tat hem de yanma çok daha düzgün olur.
Uzun Purolarda Doğru Başlangıç
Uzun bir puroda başlangıç kesimi temiz atılmalıdır. Başın yalnızca küçük bir kısmını kesmek doğrudur, fazlası çekişi gevşetip yanmayı bozabilir. Gazsız bir ateşleyici ya da odun çubuk tercih etmek tada koku bulaşmasını engeller. Undercrown coronets puro gibi küçük bir boy çabuk toparlanır, bu yüzden kesim hatası daha az hissedilir. Baharatlı vegafina nicaragua gibi dolgun bir yapı ise ısıya daha özenli yaklaşmayı bekler. Dumanı acele çekmek ısıyı tırmandırır ve aromayı yıpratır. Her dakikada bir ya da iki çekiş çoğu zaman yeterlidir. Ateş sönerse panik yapmadan külü temizleyip puroyu yeniden yakmak mümkündür. Kısa dinlenme araları da dumanı toparlar, tadın her aşamada daha temiz kalmasına katkı sağlar. Puroyu ağızlıktan ıslatmadan, dudaklar arasında hafifçe tutmak da bitişe kadar temiz bir tat sağlar, nitekim uzun bir oturumun sonunda bile puronun temiz bir tat bırakması, başlangıçtaki küçük hamlelerin ne kadar özenle yapıldığına ve içimin boyunca dumanın hangi tempoda çekildiğine bakar. Bu yüzden çekişlerin arasını açmak, külü sert silkelememek ve yanma hattını gözle takip etmek iyi bir alışkanlıktır.
Nem ve Saklama Üzerine Notlar
Kalın ve uzun purolar, kuru ortamda kolayca çatlar; özellikle örtü yaprağı nemsiz havada hemen gevşer. Yüzde altmış beş ile yetmiş arası nem ve yaklaşık yirmi derece sıcaklık, çoğu humidor için kabul gören aralıktır. Ambassadeur ellilik kabinet ile baalbeck puro gibi ellilik kabinet kutular, aylara yayılan bir düzen kurmak isteyenler için değer kazanır. Kutuyu gereksiz yere kaldırmak dengeyi bozar. Yeni bir nemlendirici yerleştirirken damıtık su seçmek akıllıcadır. Yeni gelen purolara birkaç gün ortama alışma zamanı tanımak da faydalıdır. Purolar arasında hava dolaşabilsin diye kutuyu aşırı kalabalıklaştırmamak gerekir. Nem göstergesini zaman zaman ikinci bir ölçerle sınamak faydalıdır. Güneş gören pencere kenarından ve ısı kaynaklarından uzak bir köşe bulmak en doğrusudur, bunun dışında purolar birbirinin kokusunu çabuk aldığı için aynı kabın içinde çok farklı kokulu ürünleri karıştırmamak ve her kutunun içine düzenli bir etiket koymak da uzun vadede işleri kolaylaştırır. Düzenli bir kayıt, hangi kutunun ne kadar süre dinlendiğini hatırlamanıza da olanak verir.
Sivri Uçlu ve Düz Uçlu Formlar
Belicoso sivri başıyla tanınır; Churchill ise düz kapaklıdır ve bu fark içimin ilk dakikalarında belirgin olur. Belicoso royal puro dumanı dar bir noktada yoğunlaştırır, bu yüzden ilk dakikalarda gövde daha net ortaya çıkar. Capitolio puro gibi daha ferah bir profil, iki formda da aynı özenle kıyaslanabilir ve farkı ortaya serer. Düz uç kesimi kolaylaştırır, sivri uç ise dikkat ister. Uçtan gereğinden fazla kesmek çekişi hafifletir. Sivri uçlu formlarda ağızlık yönü daraldığı için duman toplanır, düz uçlarda ise daha geniş bir yüzeye dağılır. Bu ayrım, aynı harmanın iki farklı kalıpta farklı farklı anlaşılmasına yol açar. Kesim aleti olarak keskin bir giyotin ya da çift bıçaklı bir makas kullanmak yırtılmayı engeller. Seçim çoğu zaman alışkanlığa ve damağa bırakılır, ayrıca kesim şeklinin tercih edilmesinde kişisel alışkanlıkların yanı sıra ateşleme alışkanlığının ve elde bulunan aletin de payı büyük olduğu için iki formu da deneyip aradaki farkı kendi tecrübesinde tartmak en doğru karardır.
Puro Akşamı İçin Eşlik Seçimi
Uzun bir puroyu rahatça içmek istiyorsanız, ortam da hesaba katılmalıdır. Koyu kahve ya da demli çay çoğu içicinin vazgeçilmez eşlikçisidir; su ya da soda ise damağı temizler. Quai d'orsay clemenceau kavrulmuş badem tarafıyla kahveye yakışır, tatlılığı şekerden değil kuruyemişten taşıdığı için ağırlaşmaz. Coronas puro ise daha kremsi duruşuyla hafif içeceklere denk düşer. Ağır bir sofradan hemen sonra yakmak yerine kısa bir süre beklemek önerilir. Ortam havadar ve gürültüsüz olmalıdır; kapalı ve havasız bir odada duman ağırlaşır. Sohbet eşliğinde içildiğinde uzun bir puro zamanı unutturur, yalnız içildiğinde ise daha ayrıntılı tadılır. Rahat bir koltuk, yeterli ışık ve elinizin altında bir kül tablası da deneyimi güzelleştirir, bu nedenle uzun bir puro için ayrılan akşam yalnızca tütünden değil, yanındaki içecekten, koltuktan, ışıktan ve sohbetten de oluştuğu için her ayrıntıyı baştan hazırlamak keyfi zenginleştirir. Bütün bunlar bir araya geldiğinde, uzun bir puro sıradan bir molanın ötesinde, akşamın merkezinde yer alan küçük bir ritüele dönüşür.